امروزه علاوه بر مجازات های اصلی، مجازات های تکمیلی و تبعی نیز در راستای اصلاح مجرمین و بازدارندگی از ارتکاب مجدد جرم، اعمال می شود. مجازات تکمیلی یا تتمیمی و تبعی نیز از جمله دستاوردهای اندیشه نوین حقوقی می باشد که در کنار مجازات های اصلی تربیت و بازپروری مجرمین را دنبال می کند. ابزارهای مجازات تکمیلی که سبقه کیفری کمتری دارد، در اختیار قاضی می باشند تا وی با توجه به شناخت شخصیت مجرم، متناسب با شخصیت وی مجازات تکمیلی را در خصوص وی اعمال کند. اما در مجازات های تبعی بدون اینکه قاضی دخالتی داشته باشد، مجرم مجبور است بعد از تحمل مجازات اصلی مجددا مجازاتی از نوع محرومیت از حقوق اجتماعی تحمل نماید که در واقع مجازات تبعی جرمش قلمداد می شود. اگرچه موضوع مجازات تکمیلی و تبعی محرومیت از برخی حقوق اجتماعی است اما باید گفت مجازات تکمیلی با اختیار دادگاه و توسط قاضی دادگاه اعمال می شود ولی مجازات تبعی به صورت قهری در صورت محکومیت به یک سری مجازات به مورد اجرا در می آید.